الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
32
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
شريف سيد اجل دانشمند ثمانينى ذو المجدين ابو القاسم على بن سيد اجل نقيب طاهر اوحدى صاحب مناقب حسين بن موسى بن محمد بن موسى بن ابراهيم بن موسى بن جعفر بن محمد بن على بن حسين بن على بن ابى طالب عليه السّلام « 1 » سيد اجل مرتضى حسين موسوى علم الهدى بزرگى است كه در تمام مراتب علمى دست توانايى داشت و به اتفاق همگان در اصناف دانشهاى معمولى بر ديگران مقدم بود . سيد مرتضى در بغداد متولد شده است . به گفتهء بعضى تولد او در ماه رجب سال 433 هجرى اتفاق افتاده است . ابن شهرآشوب در معالم العلماء مىنويسد : سيد مرتضى در سال 355 هجرى متولد شده و در ماه ربيع الاول سال 433 هجرى درگذشته است . و اين صحيحترين قول است . و ممكن است كسى كه سال ميلاد سيد را 433 دانسته ، سنهء تولد او را با سال درگذشتش اشتباه كرده باشد . ديگرى گويد : درگذشت سيد مرتضى در سال 436 هجرى اتفاق افتاده است . و از جامع المقال شيخ فخر الدّين رماحى ( طريحى ) كه از معاصران است ، به دست مىآيد كه سيد مرتضى در سال 426 هجرى درگذشته است . با وجود اين مدت عمرش هشتاد سال مىباشد . در عمدة المطالب فى نسب آل ابى طالب آمده است : سيد مرتضى در سال 353 هجرى متولد شد و در پنجم ربيع الاول سال 436 وفات يافت و مدت هشتاد و چهار سال زندگى كرد . علامه در خلاصه ، بهطورى كه پس از اين خواهد آمد ، مىنويسد : سيد مرتضى در ماه رجب سال 355 هجرى متولد شد و در ماه ربيع الاول سال 436 هجرى درگذشت و
--> ( 1 ) - در پاورقى رياض از حاشيه نسخهء مؤلف نقل كرده است : در اربعين شهيد ، نسب وى چنين است سيد ابو القاسم على بن الحسين بن موسى بن محمد بن ابو ابراهيم موسى بن جعفر بن محمد بن حسين بن ابو طالب . ممكن است در اين نسب اختصارى به كار رفته باشد .